W tym rozdziale opisane zostały dwa programy szachowe WinBoard i Fritz6. Pierwszy jest darmowym programem do którego można dołączać moduły-silniki szachowe; drugim jeden z najsilniej grających programów a zarazem posiadający bardzo dużo opcji przydatnych dla początkujących i zaawansowanych użytkowników.

WinBoard – jest to program do gry na serwerach szachowych. Aby można było grać musimy się wpierw zrejestrować (przynajmniej na FICS). Po uruchomieniu WinBoarda pojawia się okienko w którym musimy wybrać czy chcemy grać przez Internet czy też chcemy skorzystać z dołączanego grającego „modułu” szachowego. Standardowo dołączany jest GNU Chess. Do WinBoarda możemy podłączyć również inny moduł szachowy. Może być np. najsilniejszy darmowy program na świecie Crafty.

Jeżeli chcemy skorzystać z usług jakiegoś serwera szachowego wówczas wybieramy opcję Use an Internet Chess Server. Uaktywnia się wówczas okienko w którym możemy sobie wybrać rodzaj serwera szachowego na którym jesteśmy zarejestrowani, a następnie zalogować się i podać swoje hasło. Wybranie opcji Just view or edit game files powoduje uruchomienie WinBoarda jako komputerowej szachownicy.

W menu File znajdują się standardowe opcje zapisu i wczytywania rozegranych partii. Partie możemy naturalnie zapisywać i wczytywać w formacie PGN, a oprócz tego możemy również zapisywać i wczytywać pozycje (w formatach FEN i POS). Menu Mode znajdują się opcje umożliwiające włączenie modułu szachowego w trybie gry białymi lub czarnymi. Jest tam również ciekawa opcja Two Machines umożliwia ona rozegranie meczu pomiędzy dwoma modułami szachowymi. Jeżeli chcemy by silnik-moduł szachowy dokonał analizy pozycji możemy skorzystać z opcji Analysis Mode. Objawia się to tym, że po jej wybraniu pokazuje nam się na ekranie okno w którym można zobaczyć najsilniejszą kontynuacje jaką znalazł silnik szachowy, jej ocenę, informację o tym na jaką głębokość analiza została dokonana, czas jej trwania, liczbę przeanalizowanych pozycji, oraz liczbę analizowanych pozycji na sekundę.

Fotografia. Program komputerowy WinBoard do gry na serwerze szachowym oraz z modułami szachowymi (programami bez interfejsu graficznego).

W menu Action większość opcji jest przeznaczona dla grających na serwerach szachowych. Jeżeli gramy np. na serwerze szachowym i ktoś zaproponuje nam grę to wybierając Accept przyjmiemy jego propozycje, a wybierając Decline odrzucimy ją. Jeśli zaś chcemy zaproponować oponentowi rewanż to należy skorzystać z Rematch. Można również poddać grę poprzez wybranie Resign, zaproponować remis -Draw, lub przerwać grę - Abort. Kolejne menu to Step. Znajdują się tam takie opcje jak Backward - cofnięcie posunięcia, Forward - odwrotne do Backward, Back to Start -powrót do pozycji startowej, Move Now- wymuszenie wykonania posunięcia przez silnik szachowy. W menu Options można ustawić sobie opcję Always Queen, która to powoduje, że gdy nasz pion jest promowany to program nie pyta się o to na co promować ma tego pionka tylko dokonuje automatycznie promocji na hetmana. Jest to szczególnie przydatne przy grze szybkiej (w blitza). Jeżeli chcemy odwrócić szachownicę o 180 stopni to należy skorzystać z Flip View. Również można skorzystać z Move Sound - włączenie lub wyłączenie dźwiękowej sygnalizacji posunięcia, Show Coords - pokazywanie oznaczenia pól, Show Thinking – wyświetlanie najsilniejszego aktualnie przeanalizowanego wariantu, Test Legality – test poprawności wykonanego posunięcia (gdy opcja ta jest wyłączona wówczas można wykonywać niepoprawne posunięcia), Load Game – umożliwia zdefiniowanie czy po wczytaniu gry ma dokonywać się prezentacja wszystkich posunięć i w jakich odstępach czasowych powinny być prezentowane kolejne posunięcia, Save Game – daje możliwość zdefiniowania czy zapis ma być dokonywany automatycznie czy nie, w jakim formacie i w przypadku wybrania opcji zapisu automatycznego do jakiego pliku ma być ten zapis dokonywany, Time Control – ustawianie zegara szachowego, Board Size –rozmiar szachownicy, Board Colors – ustawianie kolorów dla programu (bardzo rozbudowana opcja), Fonts – ustawianie rodzaju liter (również bardzo rozbudowana opcja umożliwiająca zmianę wszystkich używanych liter w programie), oraz Save Settings Now – zapis dokonanych ustawień w menu Options.

Fritz 6 [1] – program ten poza możliwością bezpośredniej gry przez Internet posiada wszystkie możliwości WinBoarda i wiele innych.

Fritz6 ma kilka poziomów gry. Handicap i zabawa – (dla początkujących) można ustawić bardzo małą siłę gry modułu programu, narzucić grę obronną lub agresywną, wyprać stronę szachownicy do ataku, rodzaj bierek, wielkość błędu modułu przy obliczaniu wariantów itp. Blitz lub gra aktywna – pozwala ustalić czas rozgrywania partii dla obydwu graczy. Tryb przyjacielski – przy grze wielu partii program zwiększa lub zmniejsza swoją siłę gry zależnie od wyniku partii.

Ciekawą opcją jest sparing. Sparing Fritz'a jest dobrym treningiem i zabawą. Moduł gra odrobinę słabiej niż zwykle. Jeżeli Fritz znajdzie posunięcie, które pozwoli nam na  kombinację to wybierze właśnie takie. Jest to taktyczny trening o wiele bardziej realistyczny niż każdy poziom handicapu. Moduł lubi zachowywać się podobnie jak szachista, który chce wykonywać ruchy dobre, ale od czasu do czasu popełnia błędy. Opcjonalnie można wybrać tak, żeby ten moment był sygnalizowany. Jest pięć poziomów trudności. Na poziomie pierwszym program pozwala na proste widełki pionowe. Na  najwyższym poziomie znalezienie prawidłowej kombinacji jest dużo bardziej złożone.

Partia z kontrolą czasu – daje możliwość ustawienia czasu gry jak w rozgrywkach turniejowych lub w meczu. Gra o ranking Elo – w tej opcji wybiera się siłę gry programu w punktach rankingowych. Po rozegranych partiach Fritz oblicza nasz ranking i nadaje tytuł szachowy. Turniej – istnieje możliwość rozgrywania turnieju z załączonymi do programu modułami szachowymi. Program na bieżąco oblicza punkty i pokazuje tabelę turnieju. Ustawienie pozycji – grę można zacząć od dowolnej pozycji na szachownicy.

 Fotografia. Okno komputerowego programu szachowego Fritz 6.

            Do Fritza6 dołączona jest:

·        wielka książka debiutów, można ją przeglądać w dowolny sposób, korzystać w czasie gry (poza grą o ranking), utworzyć nową. Do książki otwarć m.in. można:

Ø     importować warianty z partii lub całej bazy,

Ø     importować inną książkę debiutów,

Ø     dodawać ocenę wariantów (uczyć książkę od bazy) na podstawie wyników gier zamieszczonych w wybranej bazie,

·        baza partii (ponad 300 tysięcy) – z możliwościami obsługi prawie tak dobrej jak w ChessBase7.

Opcje drukowania i przeszukiwania opisane są w programie ChessBase7.

Menu Edycja daje możliwości cofania ruchu, edycji szczegółowych danych o grze,  kopiowania, wklejania partii i pozycji do innego programu lub edytora.

Program Fritz6 jest dobrze wykonany graficznie. Menu Widok pozwala m.in. obrócić szachownicę, zmienić planszę z dwuwymiarowej na trójwymiarową. Na ekranie dostępne są do podglądu okna: informacji tekstowych, notacji partii, modułu i analizy, wykresu czasu gry i oceny pozycji, książki debiutów, opisu wszystkich możliwych w danej pozycji ruchów oraz okno z zegarem szachowym. Niewykluczone jest też szybkie przejście do okna bazy partii. Program umożliwia wybranie gotowych układów tych okien wygodnych do analizy, do gry z modułem (widok dużej szachownicy), do podglądu notacji partii (z komentarzami tekstowymi, graficznymi, dźwiękowymi oraz filmami wideo) itp. Możliwe jest zapisanie własnych ustawień.

Najbardziej rozbudowaną stroną programu jest analiza. Na bieżąco przy przeglądaniu lub grze można włączyć analizę nieograniczoną i wybrać liczbę pokazywanych wariantów. Partie można poddać pełnej analizie dla białych, czarnych, strony przegranej, wygranej lub dla obu stron. Analizowana partia może zastąpić starą grę lub być zapisana jako nowa. Przy analizie są stosowane komentarze symboli szachowych, mogą być dodawane komentarze tekstowe i graficzne. Analizowana partia może być automatycznie przygotowana do późniejszego treningu (jako zadania szachowe). Kolejny rodzaj analizy to szukanie błędów. Umożliwia wskazanie w partii lepszych kontynuacji w zamian za ruchy błędne (wielkość błędu określa użytkownik). Analiza korespondencyjna (użyteczna przy grze e-mail) pozwala na szczegółową analizę z określeniem ilości analizowanych posunięć w pierwszym wariancie i w dwóch kolejnych podwarintach. Inne opcje „rozkładu” partii umożliwiają na szukanie mata, klasyfikowanie otwarć, a przy współpracy kilku grających modułów na przewidywanie wyniku i wskazywanie wielu niezależnych kontynuacji gry.

Program szachowy Fritz6 ma wbudowanego trenera, który  włączony w czasie gry sugeruje lub podpowiada właściwe posunięcia, ostrzega o groźbach. Można także skorzystać z opisu wszystkich możliwych w danej chwili posunięć, przy których jest podana ocena pozycji i dalsza kontynuacja gry.